Ben jij graag ‘in control’?

Ik toch wel. Maar opvallend genoeg was ik tijdens onze reis door de woestijn niet de enige in het internationale reisgezelschap met deze eigenschap. Meerdere van ons hadden de neiging om voortdurend vragen te stellen als “Wanneer is de volgende pauze?” “Hoe laat is de lunch?” “Waar gaan we straks naar toe?” “Wat wordt het programma van morgen?”

“No control-questions please!” was het antwoord dat we telkens terugkregen van onze reisleiders. Klinkt flauw misschien, maar het had wel effect. We werden uitgedaagd om te vertrouwen op anderen. Het bijna dwangmatig vooruitkijken los te laten. En in het moment te leven. Het had effect. De wat/waar/wanneer/hoe vragen verdwenen langzaamaan. Maar ze kwamen wel direct weer terug, zo gauw als we op het vliegtuig naar huis stapten.

Waarom hadden we zo’n moeite met de controle loslaten? Misschien wel omdat als je mee wilt doen in het bedrijfsleven, maar ook de zorg of universitaire wereld, je wel in controle móét zijn. Wie zijn eigen werk niet goed kan overzien, organiseren en plannen (of niemand heeft om dat voor hem te doen) kan zomaar buiten de boot vallen.

En wie door omstandigheden – door ziekte, een beperking, taalachterstand, of gewoon vette pech – het allemaal even niet meer kan bijhouden, kan ook zomaar helemaal buiten de boot van werk en sociale contacten vallen. Dat heb ik wel geleerd als huisarts in een achterstandswijk.

No control questions. Makkelijk natuurlijk als je op een all inclusive avontuur bent met capabele reisleiding. Maar dus wel iets wat bij mij tot nadenken stemde. Wat als je – ongewild – in een situatie komt waarin je helemaal niet ‘in control’ bent? Hoe houd je dan vertrouwen? Wie kan je gids zijn? En hoe vind je balans tussen leven in het moment én vooruitkijken waar je toch naar toe wilt?

Een kladje voor deze blog schreef ik al in de woestijn, maar het uitwerken ervan doe ik nu in Manilla, Filipijnen. Het is interessant om te zien hoe de mensen hier leven met aanzienlijke risico’s van de natuur waar ze weinig controle over hebben, zoals de vele aardbevingen en cyclonen. In Metro Manilla verwacht men de ‘Big One‘, een zware aardbeving vanwege de aanwezigheid van een breuklijn door dit gebied. Er wordt van alles gedaan aan ‘earthquake preparedness’ en de mogelijke impact van zo’n beving wordt uitgebreid onderzocht. Maar wanneer de ‘Big One’ precies zal plaatsvinden, kan niemand zeggen…